SGK Başuzmanı İsa Karakaş, iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamında sağlanan haklara ve bu haklardan yararlanma şartlarına dair detayları paylaştı.
Birçok çalışanın farkında olmadığı bu düzenleme; yaş, prim gün sayısı veya sigortalılık süresi şartı aranmaksızın belirli kriterleri karşılayan herkese sürekli gelir bağlanmasını kalıcı hale getiriyor.
İŞ KAZASI SİGORTASI KAPSAMINDA HANGİ YARDIMLAR YAPILIYOR?
Mevzuat kapsamında, iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle kalıcı hasar oluşması halinde SGK tarafından sigortalıya ve ailesine çeşitli yardımlar ulaştırılıyor. Bu kapsamda öne çıkan destekler şunlardır:
Sürekli iş göremezlik geliri: Kalıcı iş gücü kaybı yaşayan sigortalıya bağlanan aylık maaş.
Ölüm aylığı: Sigortalının vefatı durumunda geride kalan hak sahiplerine bağlanan gelir.
Evlenme ödeneği: Vefat eden sigortalının evlenecek olan kız çocuklarına verilen çeyiz yardımı.
Cenaze ödeneği: Defin masrafları için ödenen yardım.
SÜREKLİ GELİR İÇİN BELİRLEYİCİ OLAN 3 KRİTİK KRİTER
SGK Sağlık Kurulu tarafından onaylanan süreçte, sürekli iş göremezlik maaşının bağlanabilmesi için üç temel şartın birlikte gerçekleşmesi gerekiyor:
Sağlık kurulu onayı: Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının raporu doğrultusunda, SGK Sağlık Kurulu tarafından maluliyet durumunun tespiti şart koşuluyor.
En az %10 kayıp oranı: Sigortalının meslekte kazanma gücünün en az %10 oranında azalmış olduğunun saptanması gerekiyor. Bu oranın altındaki kayıplara gelir bağlanmazken, oran yükseldikçe alınacak gelir miktarı da artış gösteriyor.
Hızlı bağlama usulü: Yeni düzenlemelere göre, denetim ve teftiş raporlarının tamamlanması beklenmeden, sağlık kurulu kararı çıkar çıkmaz gelir bağlama işlemi yapılıyor. Müfettiş veya denetmen raporunda daha sonra bir usulsüzlük tespit edilirse rücu işlemleri uygulanıyor.
GELİRİN KESİLME VE ÖDENME KOŞULLARI NELERDİR?
Sürekli iş göremezlik gelirinin sürekliliği ve başvuru süreçleri belirli yasal kurallara göre işletiliyor:
İş kazası olmadığının tespiti: Müfettiş tahkikatı neticesinde, yaşanan durumun iş kazası veya meslek hastalığı olmadığı ortaya çıkarsa, bağlanan gelir başlangıç tarihi itibarıyla iptal ediliyor ve ödenen tutarlar faiziyle geri tahsil ediliyor.
İşi bırakma şartı bulunmuyor: Bu geliri elde etmek için işten ayrılma, dükkanı kapatma veya devretme zorunluluğu yoktur. Sigortalı çalışanlar hem işlerine devam edip hem de bu geliri alabiliyor. Başvurular elden, posta yoluyla ya da e-Devlet üzerinden yapılabiliyor.
Bağ-Kur’lular için borçsuzluk şartı: 4/1-(b) (Bağ-Kur) kapsamındaki sigortalıların gelirden yararlanabilmesi için prim ve genel sağlık sigortası dahil olmak üzere hiçbir borcunun bulunmaması gerekiyor.
MAAŞ HESABI NASIL YAPILIYOR?
Bağlanacak sürekli iş göremezlik gelirinin hesaplanmasında, sigortalının çalışma süresine göre farklı yöntemler uygulanıyor:
Normal şartlarda: İş kazasından önceki 12 ay içinde çalışılan son 3 ayın prime esas kazançlar toplamı, o dönemdeki prim ödeme gün sayısına bölünerek hesaplanıyor.
Yeni başlayanlarda: 12 ay boyunca hiç çalışmayıp, işe girdiği ay içinde kazaya uğrayanların geliri; işe giriş tarihi ile kaza tarihi arasındaki kazanç toplamının çalışılan gün sayısına bölünmesiyle belirleniyor.
İlk gün kazaya uğrayanlarda: İşe başladığı ilk gün iş kazası geçiren sigortalılar için, aynı veya emsal işte çalışan benzer bir sigortalının günlük kazancı esas alınıyor. Bu durumlarda geçmiş prim şartı aranmaksızın gelir hakkı doğuyor. Yüksek gelir elde edilmesi, sigortalının yüksek maaşla çalışıyor olması esasına dayanıyor.
